İstanbul Film Festivaline İlk Bakış
Steven Soderbergh
Komedi | Dram
Amerika Birleşik Devletleri | Birleşik Krallık
Michaela Coel | Ian McKellen | Jessica Gunning
Ödüller ve Festivaller
1 Adaylık
Grant Gee
Biyografi | Belgesel
Amerika Birleşik Devletleri
Owen Martell | Mark O’Halloran
Ödüller ve Festivaller
1 Ödül 1 Adaylık
Myrsini Aristidou
Dram
Amerika Birleşik Devletleri | Birleşik Krallık
Christos Passalis| Maria Petrova | Jenny Sallo
Ödüller ve Festivaller
1 Ödül 1 Adaylık
Isabel Coixet
Dram
İtaylya
Alba Rohrwacher | Elio Germano
Ödüller ve Festivaller
4 Adaylık
Maryam Touzani
Romantik | Dram
İspanya
Carmen Maura | Marta Etura
Ödüller ve Festivaller
1 Adaylık
Ildikó Enyedi
Tarih | Dram
Fransa
Tony Leung Chiu-wai | Luna Wedler | Enzo Brumm
Ödüller ve Festivaller
11 Ödül. 6 Adaylık
İstanbul’un sinema takviminde her yıl ayrı bir heyecan yaratan İstanbul Film Festivali, bu yıl da dünya sinemasının farklı coğrafyalarından güçlü hikayeleri ve özgün anlatıları bir araya getirerek başladı. Seyirciyi hem tanıdık duygularla buluşturan hem de yeni anlatım biçimleriyle sınayan seçkide, usta yönetmenlerin merakla beklenen yapımlarından yükselen yeni seslere kadar uzanan geniş bir yelpaze öne çıkıyor. Festivalin ilk günlerinden itibaren salonları dolduran bu filmler, izleyiciyi farklı dünyalara davet ederken, sinemanın hâlâ ne kadar canlı ve dönüştürücü bir alan olduğunu bir kez daha hatırlatıyor.
CHRISTOPHERS
Soderbergh, The Christophers ile sinemayla olan o gelgitli ilişkisini bir kez daha ortaya koyarken, ne tam anlamıyla ana akıma ne de bütünüyle arthouse’a ait olan kalıba sığmaz dilini bu kez sanat üzerinden kuruyor. Bir zamanların ünlü sanatçısı Julian Sklar’ın gizemli portre serisi etrafında gelişen hikâye, para odaklı bir plan gibi başlayıp giderek geçmiş, gelecek ve değer üzerine kişisel bir yüzleşmeye dönüşüyor; keskin, yer yer alaycı diyaloglar bu süreci hem hafifletiyor hem de derinleştiriyor.
Sanatın değeri ile fiyatı arasındaki o bitmeyen gerilim, filmin merkezinde kalmaya devam ederken, modern dünyanın sanatı nasıl dönüştürdüğüne dair sorular da gündeme geliyor. Her ne kadar çağdaş sanat dünyasına bakışı yer yer geride kalsa da, Ian McKellen’ın güçlü performansı ve metnin zekâsı filmi kayda değer kılıyor; tıpkı Sklar gibi Soderbergh’in de kendi mirasıyla hesaplaştığı hissi, anlatının alt katmanında sürekli kendini hissettiriyor.
Yazar: Zeynep Bakanoğlu
EVERYBODY DIGS BILL EVANS
Everybody Digs Bill Evans, cazın altın çağında öne çıkan nadir beyaz müzisyenlerden Bill Evans’ın hayatından bir kesiti, kariyerinin zirvesinden çöküşüne uzanan kırılma anları üzerinden anlatıyor. Grant Gee’nin görsel hassasiyeti, siyah-beyaz estetik ve New York City ile Florida arasındaki kontrast üzerinden güçlü bir atmosfer kurarken, anlatı Miles Davis ile yapılan Kind of Blue kayıtlarından Village Vanguard günlerine ve Scott LaFaro’nun ölümünün yarattığı sarsıntıya kadar uzanıyor. Anders Danielsen Lie’ın performansı, Evans’ın içsel kırılganlığını ve üretimle kurduğu hassas ilişkiyi inandırıcı bir şekilde yansıtıyor.
Film, Evans’ın Elaine Schultz ile ilişkisi ve eroin bağımlılığı üzerinden, sanatçı üretimi ile yıkım arasındaki ince çizgiyi tartışmaya açarken, caz dünyasında yaygın olan madde kullanımını da dönemin toplumsal koşullarıyla birlikte ele alıyor. Her ne kadar bir müzik filmi olmasına rağmen müziği geri planda tutması bir eksiklik olarak hissedilse de, özellikle Waltz for Debby gibi eserlerin duygusal arka planı üzerinden aile, kayıp ve kırılganlık temalarını öne çıkarıyor; bu yönüyle film, caz meraklıları kadar karakter odaklı anlatılara ilgi duyan izleyiciler için de etkileyici bir portre sunuyor.
Yazar: Ruşen Ertan
HOLD ONTO ME
“Aftersun” ile çok benzer bir baba kız ilişkisi hikayesi olsa da daha varoluşsal bir yerde durduğunu düşünüyorum bu filmin. Diğer yandan Sinema dili ve görsel anlatı tercihleri çok benzer olması “aftersun” a öykünme hissini de uyandırıyor.
Bazı filmler bir ilişkiyi anlatmaz; iki insanın yalnızlıklarının birbirine değdiği anları anlatır.
“Hold on to Me” tam olarak böyle bir film.
Diyaloglardan çok bakışlar, sessizlikler ve fiziksel mesafe anlatıyı taşıyor. Bu yönüyle film, ilişkiyi dramatize etmek yerine iki kırılgan insanın birbirine tutunma çabasını anlatıyor.
Film bittiğinde ise, film boyunca gördüğümüz güneşin sıcaklığına rağmen geriye soğuk bir yalnızlık hissi kalıyor.
Tutunmak kurtuluş mu, yoksa sadece yalnızlığın ertelenmesi mi? sorusunu yerleştiriyor izleyenlerin zihnine.
Yazar: Duygu Ersin
THREE GOODBYES
Three Goodbyes, ilk bakışta bir ayrılık hikâyesi gibi görünse de, özünde varoluşa dair bir anlatı kuruyor. Isabel Coixet’in kamerası, büyük dramatik patlamalardan özellikle kaçınarak, iki insan arasındaki ilişkiyi Eros ile Thanatos arasında gidip gelen kırılgan bir denge üzerinden ele alıyor; yakınlaşma ve arzu kadar, içten içe büyüyen uzaklaşma ve çözülme hissi de anlatının merkezine yerleşiyor. Bakışlar, duraksamalar ve küçük jestler üzerinden ilerleyen film, bu yönüyle yalnızca bir ilişkinin değil, insanın hayatla kurduğu bağın da geçiciliğini hissettiriyor.
Film, aynı zamanda Rome’u turistik kartpostalların ötesinde, gündelik hayatın içinden, daha yerel ve dokunsal bir perspektifle ele alıyor; şehir, karakterlerin ruh hâline eşlik eden canlı bir varlığa dönüşüyor. Mekânların yanı sıra yemeklerin de anlatıdaki belirgin yeri, Ludwig Feuerbach’ın “İnsan ne yerse odur” fikrini çağrıştıracak şekilde, karakterlerin iç dünyasına dair ipuçları sunuyor. Finaldeki açıklayıcı monoloğun fazlalığına rağmen, film minimal ama güçlü anlatımıyla, mekânların da birer karaktere dönüştüğü o tanıdık sinema damarını hatırlatan, etkileyici bir seyirlik olarak öne çıkıyor.
Yazar: Duygu Ersin
CALLE MÁLAGA
Calle Málaga, annesini doğup büyüdüğü şehir Tangier’dan koparmak zorunda kalan bir kızın yaşadığı çatışma üzerinden aidiyet, yaşlanma ve insanın hayata tutunma biçimleri üzerine incelikli bir anlatı kuruyor. Geç misin hatıralarıyla yaşayan, bağlarını mekanlar ve küçük rituller üzerinden sürdüren Maria ile daha pragmatik, hızlı ve işlevsel bir yerden bakan kızı Clara arasındaki mesafe, filmde büyük dramatik patlamalara basvurulmadan, sakin ve gözlemci bir dille görünür kılınıyor. Anlatı giderek Maria’nin yaşlılık, onur, bağımsızlık ve yaşama arzusu etrafında şekillenen varoluşuna odaklanırken, mekan üzerinden aidiyet duygusuna zarif bir perspektif sunuyor.
Etkisini büyük ölçüde Carmen Maura’nin son derece güçlü performansından alan film, duygusunu küçük anların içinden kuran sıcak ve insani bir karakter çalışması olarak öne çıkıyor. Büyük iddialar peşinde koşmadan kurduğu bu sade ama derinlikli yapı, Calle Malaga’yi festival secgisi içinde ayrı bir yere taşıyor; şimdiye kadar izlenenler arasında en güçlü işlerden biri olarak öne çıkması da bu nedenle şaşırtıcı değil.
Yazar: Duygu Ersin
SILENT FRIEND
Stille Freundin, Ildikó Enyedi’nin insan ile doğa arasındaki sınırları bulanıklaştıran şiirsel ve sezgisel sinema dilini bu kez bir ağaç üzerinden sürdürdüğü bir anlatı kuruyor. Başrole yerleşen Ginkgo biloba, zamansal süreklilik, hafıza ve direnç kavramlarını taşıyan bir figür olarak, 1908, 1972 ve 2020 arasında sıçrayan yapı içinde adeta zamanın içinden aktığı bir varlığa dönüşüyor. Farklı dönemlere özgü görsel tercihler (siyah-beyaz statik kadrajlar, elde kamera hissi, dijital netlik) teoride güçlü bir yapı sunsa da, pratikte kurgu ritmi ve geçişlerdeki dengesizlikler anlatının akıcılığını zayıflatıyor; film, doğa ve süreklilik üzerine kurduğu fikri yeterince sadeleştiremiyor.
Posthümanist bir perspektifle insanı merkezden çekip tüm varlıkları eşitleyen bir ilişki ağı öneren film, aynı zamanda farklı dönemlerdeki kadın temsilleri üzerinden tarihsel bir hat kurmaya çalışsa da bu karakterler çoğunlukla yüzeyde kalıyor; hatta yer yer ağacın kendisi daha derinlikli bir “karakter” hissi yaratıyor. The Intelligence of Flowers ve The Woman in the Mirror ile akrabalık kuran bu düşünsel zemin, sinemanın gücüyle tam anlamıyla karşılık bulamadığında ise ironik bir boşluk yaratıyor: insan-doğa bağını kurmaya çalışan film, bunu en güçlü haliyle belki de sinema salonunun dışında, doğayla doğrudan temasın kendisinde hissettirebiliyor.
Yazar: Zeynep Bakanoğlu
